Ukraiński naukowiec o „Bramie”: to film trudny i trafny

Fot. materiały prasowe

Fot. materiały prasowe

„To krótka historia osiedleńców, którzy po awarii i ewakuacji nie odnaleźli się w warunkach młodego wówczas państwa i powrócili za drut kolczasty, którym ludzkość próbowała odgrodzić się od promieniowania” – pisze w jednej z pierwszych recenzji na Facebooku Anton Senenko, naukowiec w Instytucie Fizyki Państwowej Akademii Nauk Ukrainy, który obejrzał przedpremierowy pokaz filmu „Brama” w domu kultury w Czarnobylu. Jak zaznacza, „to film bardzo trafny, zważywszy na czarnobylską tragedię, wojnę z Rosją, które zrodziły miliony migrantów. A ich problemy z 1986 czy 2014 r. są w zasadzie takie same.”

„Pojechałem więc do Czarnobyla na przedpremierowy pokaz ukraińskiego filmu „Brama”. W gruncie rzeczy byliśmy na planie filmowym, bo praktycznie cały film został nakręcony w dostojnej Zonie i blisko jej granic.

Dlaczego?

Bo, faktycznie, to krótka historia osiedleńców, którzy po awarii i ewakuacji nie odnaleźli się w warunkach młodego wówczas państwa i powrócili za drut kolczasty, którym ludzkość próbowała odgrodzić się od promieniowania.

Spojlerów nie będzie, zwłaszcza, że takie już istnieją w sieci, ale ja opiszę swoje wrażenia na temat tego filmu.

W ubiegłym roku, będąc w składzie specjalnej grupy, odwiedziłem Strefę po raz pierwszy w swoim życiu. Oprócz standardowej Prypeci, radaru pozahoryzontalnego Duga, przedszkoli i opuszczonych wiosek odwiedziliśmy unikalne etnograficzne muzeum kultury Polesia.

Nie podobają mi się wszelkiego rodzaju rzeczy folklorystyczne i codziennego użytku, ale zrobiło to na mnie duże wrażenie, bo Polesie to niezwykle bogaty region kulturowy o różnych obyczajach, mitologii i tradycjach.

I paradoksalnie, ale brudna radioaktywna plama praktycznie całkowicie „ukryła” to wszystko przed ludzkością. Ale to nie promieniowanie gamma, lecz lemiesze buldożerów, które metodycznie w wiosce za wioską zamieniały chaty w bezimienne kurhany z tabliczkami „Radioaktywne”.

(…)

Tak więc.

Film ten opowiada o zderzeniu dwóch światów. Mitologicznego Polesia z rusałkami, miawkami (ukraińskie i łemkowskie demony polne – przyp. red.), ofiarami i żelazną babą, z prokuratorami, szmatami, supermarketami i przynętami wielkiego miasta.

Ktoś pisze, że brama to wrota do piekła, w którym my żyjemy, a samosioły, jak mówią, są w raju.

Nie.

Głównym bohaterom po prostu nie poszczęściło się odnaleźć się na granicy dwóch światów. I ich konflikt zmaterializował się w tragedii całej rodziny.

To film trudny, szczerze, chociaż reżyser próbował go trochę uatrakcyjnić pewnymi żartami (szacunek za komary i posłów).

To film bardzo trafny, zważywszy na czarnobylską tragedię, wojnę z Rosją, które zrodziły miliony migrantów. A ich problemy z 1986 czy 2014 r. są w zasadzie takie same.

To w zasadzie wszystko.

(…)

Czy to arcydzieło?

Nie. Są, minimalne, dwa oczywiste błędy, których brak pozwoliłby filmowi zabłyszczeć. Dosłownie.

Czy fabuła jest głupia (to fragment jednej z recenzji)?

Zdecydowanie nie.

(…)

Czy dobre efekty pracy operatora i kompozytora była dobra?

Tak.

Czy dobra gra aktorów?

Nie wszystkich. I to główny problem.

Czy warto iść na ten film?

Ja pójdę z narzeczoną. I nie chodzi o kulturę Polesia czy gwarę, miawki, czy problemy wewnętrznej migracji. To po prostu nasze kino. Tak, w zarodku, ale pełnometrażowe.

Tak, to nie „Silent Hill”, ale w całym filmie efekty specjalne to magia, będąca tylko tłem dla bardziej poważnej rozmowy z widzem. Po prostu on, widz, ma rozumieć, że nie idzie na „Anihilację”, „Stalkera” czy coś takiego.

Nie wiem, co będzie dalej, ale ukraińskie kino już nabrało sensu i fajnych pomysłów.

(…)

To uderzyło.

W sali domu kultury w Czarnobylu (…) było pełno miejscowych – ochroniarzy i pracowników Zony.

(…)

Oni mieli takie oczy, jakby byli na Marsie i nigdy nie mieli wrócić na Ziemię, a im pokazano film o sosnowym lesie, przejrzystej rzece i zielonych łąkach. Trudno przekazać.

Bardzo trudno to przekazać i nie daj Boże zobaczyć w tym filmie coś takiego, co odpowie żalem w sercu.

(…)”

Całą recenzję w języku ukraińskim można przeczytać tutaj:

Отже, з’їздив я в Чорнобиль на допрем‘єрний показ вітчизняної кінострічки «Брама».По суті, ми були на знімальному…

Gepostet von Anton Senenko am Sonntag, 22. Juli 2018